Doorstroomtoets: een jaar later
Vandaag start opnieuw de landelijke doorstroomtoets. Vorig jaar speelde zich rond deze toets een landelijke storm af waarin ook SaKS volop in de schijnwerpers stond. Een goed moment om terug te blikken én vooruit te kijken.
Wat gebeurde er vorig jaar?
In 2025 besloot de Matthieu Wiegmanschool – samen met enkele andere scholen onder de vlag van Leve het Onderwijs – om ouders en kinderen de keuze te geven of zij de doorstroomtoets wilden maken.
Dat leidde tot uitgebreide landelijke media-aandacht en veel bijval in het onderwijsveld. De Inspectie van het Onderwijs startte een spoedonderzoek en bestempelde SaKS en Spaarnesant als ‘ongehoorzaam bestuur’. De staatssecretaris gaf daarop een spoedaanwijzing: de doorstroomtoets moest alsnog verplicht worden afgenomen. Het niet naleven daarvan zou leiden tot zeer ingrijpende financiële sancties.
Wat is er daarna gebeurd?
De kinderen hebben uiteindelijk alsnog de doorstroomtoets moeten maken. Tegelijkertijd hebben SaKS en Spaarnesant zich er niet bij neergelegd. Met steun van Leve het Onderwijs is bezwaar gemaakt tegen de spoedaanwijzing. Die juridische procedure loopt nog steeds; de Raad van State moet zich hierover nog uitspreken. Ondertussen had de actie groot effect: het landelijke debat over de waarde, werking en gevolgen van de doorstroomtoets werd scherp en onontkoombaar op tafel gelegd.
En nu?
In december 2025 heeft het ministerie toegezegd dat er een landelijke pilot komt. In die pilot wordt – samen met OCW, de Inspectie, de PO-Raad en Leve het Onderwijs – onderzocht hoe leerlingadvisering en kwaliteitsverantwoording eruit kunnen zien zónder dat de doorstroomtoets daarin leidend is. Scholen kunnen zich hiervoor vanaf eind maart 2026 aanmelden.
Dit jaar bij SaKS
Dit schooljaar maken alle SaKS-leerlingen de doorstroomtoets. Onze visie is niet veranderd, maar we kiezen er nu voor om binnen de bestaande kaders te blijven, terwijl we tegelijkertijd blijven werken aan structurele verandering.
Onze boodschap aan jou, onderwijskracht
We bouwen aan kathedralen. Dat kost tijd. Maar verandering komt er alleen als professionals zich samen blijven uitspreken voor wat écht goed is voor kinderen. Vertrouw op je eigen kennis en kunde in het geven van het schooladvies. Jullie kennen – samen met de ouders – de kinderen het best. Juist dat vakmanschap, die dagelijkse nabijheid en die kennis van de brede ontwikkeling maken het verschil.
SaKS blijft zich inzetten om kinderen echt te zien en begrijpen, zodat we goed, passend en betekenisvol onderwijs voor ze kunnen organiseren.
